Ba ngày sau khi đến Lạc Dương, Trưởng Lão Vô Căn quyết định đi tìm người bạn già – thương gia Vương Phú Quý, người mà ông từng có giao tình từ mấy chục năm trước, khi Hoa Sơn còn hưng thịnh.

Trời trong xanh, nắng ấm, nhưng lòng người thì không ai đoán trước được.

—

Căn phủ đệ rộng lớn nằm trên con phố giàu có nhất Lạc Dương, cổng cao tường dày, trước cổng có hai con sư tử đá uy nghi và bốn tên gia đinh đứng gác.

Đây là nhà của Vương Phú Quý – một trong những thương gia giàu có bậc nhất thành Lạc Dương.

Năm người Hoa Sơn đứng trước cổng, quần áo tuy đã tươm tất hơn nhưng vẫn không che giấu được vẻ quê mùa, lam lũ.

Trưởng Lão Vô Căn bước tới, cất tiếng:

"Làm ơn vào bẩm báo với Vương lão gia, có người bạn cũ tên Vô Căn từ Hoa Sơn đến thăm.

"Tên gia đinh nhìn năm người từ đầu đến chân, cười khẩy:

"Bạn cũ của lão gia?

Hoa Sơn?

Chưa nghe bao giờ.

Đứng đấy chờ!

"Nói rồi hắn quay lưng bỏ vào, để năm người đứng chờ trước cổng dưới cái nắng chang chang.

Một khắc, hai khắc, ba khắc trôi qua.

Cửa vẫn đóng im ỉm.

Thạch Đại Tráng sốt ruột:

"Sao lâu thế?

Hay là họ quên mất?"

Thanh Hòa lắc đầu, mắt nhìn cánh cổng với vẻ thấu hiểu:

"Không quên đâu.

Có lẽ họ đang suy nghĩ.

"Cuối cùng, cánh cổng mở ra, tên gia đinh bước ra, mặt lạnh tanh:

"Lão gia bảo không quen biết ai ở Hoa Sơn cả.

Các người đi đi, đừng làm phiền.

"Trưởng Lão sững người:

"Sao lại.

xin vào bẩm báo lại, nói là Vô Căn, người từng cùng ông ấy uống rượu dưới gốc cây tùng già ở Hoa Sơn ba mươi năm trước.

"Tên gia đinh cười nhạt:

"Ba mươi năm trước?

Lão gia bây giờ bận trăm công ngàn việc, ai rảnh nhớ mấy chuyện xưa?

Đi đi, đừng để tôi phải gọi người đuổi.

"Cánh cổng sập lại, để lại năm người đứng ngẩn ngơ.

—

Trưởng Lão Vô Căn đứng im như pho tượng, mắt nhìn cánh cổng đóng chặt, lòng trĩu nặng.

Ông nhớ lại ba mươi năm trước, khi Hoa Sơn còn hưng thịnh, Vương Phú Quý từng lên núi cầu xin ông giúp đỡ trong một vụ làm ăn.

Khi đó, ông đã giúp hắn, không chỉ bằng tiền bạc mà còn bằng uy tín của Hoa Sơn, mở đường cho hắn vào giới thương gia Lạc Dương.

Ngày ấy, Vương Phú Quý quỳ dưới chân ông, nước mắt lưng tròng, thề non hẹn biển:

"Đại ân không lời nào tạ hết!

Sau này có việc gì cần, xin Trưởng Lão cứ tìm tôi, dù có chết cũng không từ!

"Vậy mà bây giờ.

Trưởng Lão thở dài, quay lưng bước đi.

Bốn đệ tử nhìn thấy mắt ông đỏ hoe, nhưng ông cố giấu.

"Đi thôi các con, "

ông nói, giọng khàn đặc.

"Người ta giàu rồi, không muốn nhận bạn nghèo nữa.

Lão phu hiểu mà.

"Thạch Đại Tráng nắm chặt tay, mặt đỏ gay vì tức:

"Đồ vong ân bội nghĩa!

Để ta đập cửa vào hỏi cho ra lẽ!"

"Đại Tráng!"

Trưởng Lão ngăn lại.

"Không được.

Làm vậy chỉ thêm nhục.

Đi thôi.

"Lý Tiểu Ngưu cũng tức, nhưng cố nén:

"Trưởng Lão, người đừng buồn.

Có bọn con đây mà.

"Triệu Tam Cẩu im lặng, nhưng mắt nhìn cánh cổng với ánh nhìn đầy suy tư.

Chỉ có Thanh Hòa là bình thản nhất.

Hắn đã sống ba trăm năm, đã thấy quá nhiều cảnh đời như thế này.

Lòng người, khi giàu sang, thường dễ đổi thay.

—

Năm người lặng lẽ rời khỏi phủ đệ nhà họ Vương, bước chân nặng trĩu.

Trên đường về tửu lầu, Trưởng Lão đi chậm rãi, thỉnh thoảng lại thở dài.

Đến một quán trà nhỏ ven đường, ông dừng lại, chỉ vào chiếc bàn trống:

"Vào đây ngồi uống chén trà đã.

Lão phu mệt rồi.

"Năm người ngồi xuống, gọi ấm trà.

Trưởng Lão nâng chén trà lên, nhìn những cánh trà chìm nổi, chợt cất tiếng:

"Các con có biết vì sao lão phu buồn không?"

Bốn người nhìn nhau, Thạch Đại Tráng đáp:

"Vì tên Vương Phú Quý vong ân bội nghĩa ạ.

"Trưởng Lão lắc đầu:

"Không chỉ vậy.

Lão phu buồn vì.

lão phu đã quá tin vào tình người.

Ba mươi năm trước, lão phu giúp hắn vì nghĩ rằng, khi cho đi, sẽ nhận lại được.

Nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

"Ông nhìn bốn đệ tử, ánh mắt trầm tư:

"Đây là bài học cho các con.

Trên đời này, có những người, khi khó khăn thì khúm núm, khi giàu sang thì quay lưng.

Đừng trách họ, vì đó là bản tính con người.

Nhưng cũng đừng vì thế mà thôi làm điều tốt.

"Thạch Đại Tráng nghe vậy, tức giận nguôi đi phần nào, nhưng vẫn còn băn khoăn:

"Trưởng Lão, vậy sau này gặp người khó khăn, chúng ta có nên giúp không?

Lỡ họ cũng như tên đó thì sao?"

Trưởng Lão mỉm cười, nụ cười hiền từ của một người đã trải:

"Giúp người là vì mình muốn giúp, không phải vì mong họ trả ơn.

Nếu giúp mà mong được đền đáp, thì đó không phải là giúp, mà là đầu tư.

"Lý Tiểu Ngưu gật gù:

"Con hiểu rồi.

Giúp người là việc của mình, còn họ có nhớ ơn hay không là việc của họ."

"Đúng vậy, "

Trưởng Lão gật đầu.

"Và các con hãy nhớ, trên đời này, có kẻ vong ân bội nghĩa, nhưng cũng có người trọng tình trọng nghĩa.

Đừng vì một kẻ mà đánh mất niềm tin vào tất cả.

"Triệu Tam Cẩu trầm ngâm:

"Trưởng Lão dạy phải.

Nhưng con vẫn thấy tức.

"Trưởng Lão cười:

"Tức là phải.

Nhưng đừng để cơn tức làm mờ lý trí.

Hãy dùng cơn tức đó để nhắc nhở mình, sau này đừng như hắn.

"—

Trong suốt câu chuyện, Thanh Hòa hầu như không nói gì.

Hắn chỉ lặng lẽ uống trà, thỉnh thoảng nhìn Trưởng Lão với ánh mắt thấu hiểu.

Cuối cùng, Trưởng Lão quay sang hắn:

"Thanh Hòa, con nghĩ gì?"

Thanh Hòa đặt chén trà xuống, thản nhiên đáp:

"Con nghĩ, Trưởng Lão nói rất đúng.

Lòng người ấm lạnh, thế thái nhân tình, xưa nay vẫn thế.

Có người như Vương Phú Quý, cũng có người như ông chủ quán trà này.

"Mọi người nhìn theo ánh mắt hắn.

Ông chủ quán trà, một người đàn ông trung niên chất phác, đang thoăn thoắt pha trà cho khách, thỉnh thoảng lại cười nói vui vẻ.

"Ông ta không giàu, không sang, nhưng ông ta vui vẻ với công việc của mình, tử tế với khách hàng.

Đó cũng là một cách sống.

"Hắn nhìn ba sư huynh:

"Các sư huynh, bài học hôm nay, theo con, là thế này:

Đừng bao giờ đặt niềm tin quá nhiều vào lòng tốt của người khác, nhưng cũng đừng vì thế mà thôi làm người tốt.

Và quan trọng nhất.

"Hắn nhấp một ngụm trà:

".

khi bị người khác coi thường, đừng để điều đó làm mình đau khổ.

Bởi vì, giá trị của mình không nằm ở cách người khác đối xử với mình, mà nằm ở cách mình đối xử với người khác.

"Cả bàn im lặng, suy ngẫm.

Thạch Đại Tráng gãi đầu, nhưng mắt sáng lên:

"Sư đệ nói hay quá!

Ta hiểu rồi!

"Lý Tiểu Ngưu và Triệu Tam Cẩu cũng gật gù, vẻ như đã thông.

Trưởng Lão nhìn Thanh Hòa với ánh mắt đầy tự hào.

Ông biết, đứa trẻ này không phải người thường.

Những lời nói ra, không phải của một đứa trẻ mười hai tuổi, mà là của một người đã từng trải.

—

Chiều tối, năm người trở về tửu lầu.

Tuy không tìm được sự giúp đỡ, nhưng trong lòng họ không còn nặng nề như lúc sáng.

Họ đã học được một bài học quý giá về lòng người, về cách đối diện với sự phũ phàng của cuộc sống.

Trên bầu trời, những ánh sao đầu tiên bắt đầu lấp lánh.

Lạc Dương về đêm lên đèn, phố xá vẫn nhộn nhịp.

Năm người ngồi bên cửa sổ, nhìn ra dòng người qua lại, lòng bình thản lạ thường.

Thạch Đại Tráng bỗng nói:

"Trưởng Lão, sau này con có giàu, con sẽ không bao giờ như tên Vương Phú Quý đó.

"Lý Tiểu Ngưu cũng nói:

"Con cũng vậy.

Ai giúp con lúc khó khăn, con sẽ nhớ suốt đời.

"Triệu Tam Cẩu gật đầu:

"Chúng ta có nhau.

Đó là đủ rồi.

"Trưởng Lão mỉm cười, nhìn bốn đứa trẻ – những đứa con tinh thần của mình, lòng tràn đầy ấm áp.

Có thể họ nghèo, có thể họ không được người đời trọng vọng, nhưng họ có tình người, có lòng trung nghĩa.

Đó là thứ quý giá nhất.

Thanh Hòa nhìn ba sư huynh, nhìn Trưởng Lão, trong lòng dâng lên một niềm tin mãnh liệt.

Với những con người này, hắn có thể vượt qua tất cả.

Ngoài kia, màn đêm buông xuống Lạc Dương.

Một ngày kết thúc, nhưng những bài học về lòng người ấm lạnh sẽ còn mãi trong tim họ.

—

***Lời của tác giả Đông Phương Trường Phàm:

***

*Lòng người ấm lạnh – đó là quy luật của cuộc đời.

Có người khi khó thì quỳ lạy, khi giàu thì ngoảnh mặt.

Nhưng cũng có người, dù nghèo khó vẫn giữ trọn tấm lòng.

Bài học hôm nay tuy đắng cay, nhưng quý giá biết bao cho ba sư huynh – những người vốn chỉ biết đến sự chân thành trên Hoa Sơn.

*Và Trịnh Hạo, hay Thanh Hòa, với sự từng trải của mình, đã giúp các sư huynh nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo.

Hắn bình thản trước sự phũ phàng, vì hắn hiểu:

giá trị của mình không nằm ở cách người khác đối xử.

*Hẹn gặp lại các bạn ở chương sau!

0