Chương 74: Cứng đầu bít cả hai đầu

(Mấy đứa ơi tôi chịu rồi, viết lại hai lần:

ban đầu định viết tiếp vụ khủng hoảng Bỉ, rồi sửa thành nhật thường;

đệt, nhật thường cũng không qua nổi kiểm duyệt, lại sửa thêm lần nữa;

nếu vẫn không qua thì cà chua Tây là gay.

Khi Claude bước vào con phố thuộc “Tổng nha Tài nguyên”, hắn tưởng mình đi nhầm chỗ.

Hắn rời đi mới hơn nửa tháng—trọng thương, hôn mê, dưỡng bệnh trong cung điện Sanssouci.

Trong ký ức, đây chỉ là một con phố bình thường, thậm chí hơi nhếch nhác của khu Đông Berlin:

nhà cửa cũ kỹ, tường loang lổ, trong không khí lúc nào cũng lẩn quất mùi khói than nhàn nhạt và hơi nghèo túng.

Tòa nhà văn phòng bốn tầng kiểu cũ nơi Tổng nha đặt trụ sở, cũng chỉ là một khối kiến trúc khá chắc, nhưng tuyệt không thể gọi là tinh xảo trong cả dãy.

Giờ thì… tất cả đã khác.

Phố xá sạch bong.

Khe đá lát không thấy vết cáu bẩn tích năm;

góc tường không còn chất đống tạp vật.

Phóng mắt nhìn quanh, toàn bộ mặt tường hai bên đường đều được quét đồng loạt thành một màu xám đậm trang nghiêm.

Không phải kiểu xám cũ loang lổ, mà là một màu xám mới tinh.

Trên “biển xám” ấy, cứ cách mười mét lại có một lá cờ khổng lồ phấp phới, kêu phần phật trong gió nhẹ.

Không phải cờ đại bàng đen của Đế quốc, cũng không phải cờ của Phổ.

Là cờ của “Tổng nha”.

Nền đỏ, nghiêm khắc, chính thống, không thể nghi ngờ.

Ở trung tâm vòng tròn trắng là huy hiệu:

một bánh răng cùng cặp kiếm kích bắt chéo.

Mỗi lá cờ đều to đến quá đáng, gần như che nửa bức tường.

Trên nền xám đậm đồng nhất, chúng giống như những con mắt khổng lồ trầm mặc mà uy nghi, lạnh lẽo cúi nhìn từng người qua lại.

Người đi đường không nhiều, nhưng ai nấy đều bước vội.

Đa số mặc đồ xám đậm hoặc gần xám, hòa lẫn vào màu tường, hòa lẫn vào màu cờ.

Một bà nội trợ trung niên xách giỏ rau là người đầu tiên dừng lại.

Bà ngẩn ra nhìn Claude, ánh mắt dừng trên mặt hắn vài giây;

rồi bất chợt trợn to, chiếc giỏ trong tay “bộp” một tiếng rơi xuống đất, khoai tây với cà rốt lăn tứ tung.

“Cố… cố vấn… là Cố vấn các hạ!

Cố vấn các hạ về rồi!

Lạy Chúa!

Ngài ấy về rồi!

Ngài ấy thật sự về rồi!

Tiếng thét ấy như hòn đá ném vào mặt nước phẳng lặng.

Cả con phố trong nháy mắt “sống” dậy.

Tất cả đều dừng chân.

Cửa sổ bị đẩy bật ra, vô số khuôn mặt thò đầu.

Những kẻ vốn ở trong tiệm, dưới mái hiên, như thủy triều tràn ra ngoài.

Họ không ùa tới ngay, mà tự phát đứng dạt hai bên, tạo thành một lối đi.

Vô số ánh mắt dồn lên người Claude;

thứ đang cháy trong những ánh nhìn ấy khiến một luồng lạnh chạy dọc sống lưng hắn.

“Cố vấn các hạ vạn tuế!

Không rõ ai hô lên trước.

Ngay sau đó, cả con phố bùng nổ tiếng hò reo như sấm:

“Cố vấn các hạ vạn tuế!

“Nước Đức vạn tuế!

Tổng nha vạn tuế!

“Hoan nghênh ngài trở về!

Cố vấn các hạ!

Chúng tôi vẫn luôn đợi ngài!

Sóng âm gần như muốn hất tung mái nhà.

Người ta vung tay, có kẻ kích động đến rơi lệ;

kẻ khác thì theo một nhịp điên cuồng, lặp đi lặp lại khẩu hiệu.

Claude đứng nguyên tại chỗ, tay chân hơi lạnh.

Vết thương ở ngực chưa lành hẳn bị tiếng hò reo đập vào, đau âm ỉ.

Hắn gắng giữ bình tĩnh, khẽ gật đầu với đám đông hai bên, cố nặn một nụ cười, nhưng cơ khóe miệng cứng đờ.

Trong đám người có những gương mặt quen—mấy viên chức cấp thấp của Tổng nha, mấy người nhà của kiểm tra viên từng gặp qua.

Nhưng lúc này, biểu cảm của họ không khác gì những kẻ khác:

đều bị một thứ cuồng nhiệt giống nhau nuốt chửng.

Con phố này… không còn là một con phố bình thường của khu Đông Berlin nữa.

Nó đã thành thánh địa, thành tế đàn.

Còn dân chúng, thành những tín đồ thành kính nhất.

Màu xám đậm dày đặc và những lá cờ khổng lồ ở khắp nơi, chính là đồ trang trí và tượng thánh của thánh địa ấy.

Đại úy Hertzl nghe tin liền lao từ tòa nhà tổng bộ ra.

Thân hình cao lớn của ông rẽ đám đông, đến trước mặt Claude;

trên mặt là niềm vui không che giấu và cảm giác như trút được gánh nặng:

“Cố vấn các hạ!

Ngài… ngài có thể trở về thật tốt quá!

Bác sĩ cho phép ngài ra ngoài rồi sao?

“Hertzl.

Cái này… là chuyện gì?

Claude giơ tay phải—bàn tay không bị thương—chỉ vào những bức tường mới, chỉ vào những lá cờ khổng lồ, rồi chỉ sang đám đông vẫn đang hô vang như điên.

Hertzl nhìn theo hướng hắn chỉ, rồi hạ thấp giọng:

“Các hạ, ở đây không tiện nói.

Xin mời vào trong trước.

Thân thể ngài…”

Claude gật đầu.

Dưới sự mở đường của Hertzl và thị vệ, hắn băng qua đám đông vẫn hô vang, bước vào tòa nhà tổng bộ.

Vừa vào trong, tiếng hò reo bên ngoài bị tường dày chặn bớt, nhưng vẫn còn vọng lại những tiếng “vạn tuế” mơ hồ, có nhịp điệu.

Biến hóa trong tòa nhà cũng khiến người ta giật mình.

Sảnh lớn được sơn sửa lại, nền đá cẩm thạch bóng như gương phản chiếu ánh đèn gas mới lắp trên trần.

Những mảng tường vốn trống trơn nay treo kín khung kính viền vàng;

bên trong là ảnh chụp phóng to các bản sao văn kiện—chiếu chỉ của hoàng đế khi thành lập Tổng nha;

bản tóm tắt chiến tích trấn áp gian thương;

ảnh công nhân nhận lương bị nợ… Và ở vị trí nổi bật nhất, là một bức chân dung khổng lồ của chính Claude.

Trong tranh, hắn mặc quân phục cố vấn, ánh mắt sâu thẳm nhìn về xa;

nền sau là lá cờ ba màu đang dần dựng lên trong sương mờ cùng huy hiệu bánh răng-kiếm kích.

Dưới bức tranh còn có một hàng chữ dập vàng:

“Thanh kiếm của Đế quốc, tấm khiên của dân chúng — Cố vấn Claude Bauer”.

Claude nhìn chằm chằm bức tranh, khóe miệng giật giật.

Vẽ… đúng là giống.

Nhưng cái phô trương này…

“Ai nghĩ ra?

“Là… Ban Hành chính Tổng bộ phối hợp với Ban Tuyên truyền làm.

Họ… họ nói là để nâng sĩ khí, tỏ rõ uy quyền Tổng nha, cũng là… để mừng ngài thoát nguy.

Ngài biết đấy, sau vụ ám sát, cảm xúc của mọi người đều rất… kích động.

Cô Hitla nói, chúng ta cần dẫn dắt cảm xúc ấy về đúng hướng, chuyển hóa thành lòng trung thành và tinh thần cống hiến lớn hơn đối với Tổng nha, đối với sự nghiệp của Đế quốc.

Cho nên… mới làm mấy thứ này.

“Hitla…” Claude nhắc lại cái tên ấy, rồi bước lên cầu thang.

Trong hành lang, bất cứ nhân viên Tổng nha nào—nam hay nữ—hễ thấy hắn đều lập tức dừng lại, đứng thẳng, nắm tay phải đặt lên ngực trái.

Đây là kiểu “chào” gần đây mới lưu hành trong nội bộ Tổng nha.

Họ nhìn hắn bằng ánh mắt nóng rực, đồng thanh hô:

“Cố vấn các hạ!

Âm thanh chỉnh tề như một, đầy lực.

Claude chỉ có thể vừa đi vừa gật đầu, cơ mặt càng lúc càng cứng.

Bầu không khí này… còn lệch lạc hơn hắn tưởng.

Cuối cùng cũng đến trước cửa phòng làm việc của hắn.

Hertzl đẩy cửa cho hắn.

Trong phòng không thay đổi mấy, vẫn y như lúc hắn rời đi, chỉ là rõ ràng đã được dọn dẹp kỹ:

hồ sơ xếp ngay ngắn, chậu cây ngoài bậu cửa cũng được tỉa tót, xanh mướt.

Nắng xuyên qua ô kính sạch sẽ, soi những hạt bụi li ti đang lơ lửng.

Claude ngồi xuống ghế, ra hiệu Hertzl cũng ngồi, rồi bảo thị vệ đứng chờ ngoài cửa.

“Nói đi, Hertzl.

Nửa tháng ta không ở đây rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?

Hắn xoa trán, cảm thấy còn mệt hơn cộng lại cả việc ở Sanssouci đối phó Eisenbach lẫn Theodorine.

“Con phố bên ngoài, rồi mấy thứ trong tòa nhà… thay đổi kiểu này.

Và ta nghe nói phạm vi hoạt động của Tổng nha đã vượt ra khỏi Berlin rồi?

Hertzl ngồi đối diện, lưng thẳng tắp, bắt đầu báo cáo:

“Vâng, các hạ.

Theo chỉ thị ngài ký trước khi bị ám sát, cùng quyền hạn đặc biệt mà bệ hạ giao trong thời gian thanh lọc, phạm vi kiểm tra và chấn chỉnh của Tổng nha đã dần mở rộng ra toàn tỉnh Brandenburg, đồng thời bắt đầu phái các tổ tiên phong tới Pomerania, Silesia…”

“Mục tiêu chủ yếu là những nhà máy vi phạm nghiêm trọng đã từng bị thông báo nhưng lực chấp pháp địa phương làm lơ hoặc bất lực;

các mỏ than nợ lương;

và những thương đoàn đầu cơ cấu kết với quan liêu địa phương.

Hiện tiến triển thuận lợi:

đã niêm phong hai mươi bảy doanh nghiệp vi phạm, bắt giữ bốn mươi mốt kẻ chịu trách nhiệm chính cùng quan chức địa phương làm ‘ô dù’;

truy hồi tiền lương bị nợ cho hơn ba nghìn công nhân, tổng cộng khoảng một trăm năm mươi nghìn mark.

“Đồng thời, theo chỉ thị trước đây của ngài về ‘tiếp quản ổn định, khôi phục sản xuất, sắp xếp công nhân’, chúng tôi đã chỉnh đốn các doanh nghiệp tiếp quản ở Berlin và vùng lân cận rồi cho mở máy lại.

Hiệu suất sản xuất trung bình tăng mười lăm phần trăm, tỷ lệ tai nạn giảm rõ rệt.

Lương công nhân phát đúng hạn, sĩ khí… rất cao.

Hertzl dừng một chút rồi bổ sung:

“Dĩ nhiên, cũng không thể thiếu… sự dẫn dắt và gắn kết về mặt tư tưởng.

Ban Tuyên truyền do cô Hitla phụ trách đã làm rất nhiều việc:

mít-tinh, diễn thuyết, in phát tài liệu, tổ chức học tập… hiệu quả rất rõ.

Hiện sức gắn kết nội bộ Tổng nha, cùng… mức độ ủng hộ của dân chúng trong khu vực chúng ta kiểm soát, đều rất cao.

“Ủng hộ…” Claude nhớ lại cảnh tượng ngoài phố.

Thứ đó mà gọi là “ủng hộ” sao?

Đó là mầm mống sùng bái cá nhân thì có.

“Vậy nên sơn tường, treo cờ, bức tranh của ta… đều là kiệt tác của ‘Ban Tuyên truyền’?

“Vâng.

Cô Hitla nói, thống nhất thị giác và tăng cường biểu tượng là cách nhanh nhất tạo cảm giác đồng thuận và thuộc về.

Thực tế chứng minh… hiệu quả rất tốt.

Bây giờ cả khu Đông bên này đều lấy việc được treo cờ Tổng nha, giữ phố phường sạch sẽ làm vinh dự.

Thậm chí… trong một số gia đình cũng treo cờ cỡ nhỏ, hoặc treo chân dung của ngài.

Claude im lặng vài giây rồi nói:

“Ta hiểu rồi.

Thời gian này anh vất vả rồi, Hertzl.

Anh đi bận việc đi, không cần ở lại đây với ta.

Ta… cần yên tĩnh một lát, xử lý mấy hồ sơ tồn đọng.

“Vâng, các hạ.

Xin nhất định chú ý sức khỏe.

Có điều gì cần, cứ gọi tôi.

” Hertzl đứng dậy, chào, rồi nhẹ nhàng lui ra, khép cửa lại.

Trong phòng rốt cuộc yên tĩnh hẳn.

Claude tựa vào lưng ghế, nhắm mắt, nhưng dưới mí mắt như vẫn còn sót lại cả “biển xám” và những lá cờ khổng lồ kêu phần phật ban nãy;

bên tai như vẫn vang vọng tiếng hô cuồng nhiệt, có nhịp.

“Cố vấn các hạ vạn tuế!

“Nước Đức vạn tuế!

Tổng nha vạn tuế!

Hắn vừa thấy nực cười, vừa thấy lạnh.

Đây là cái quái gì?

Chỉ nửa tháng, hắn suýt bị “xóa sổ” về mặt vật lý, vậy mà “Tổng nha” của hắn lại đang điên cuồng sinh trưởng và biến dị với tốc độ cùng hình thái ngoài dự đoán.

Kiểm tra và chỉnh đốn hiệu quả cao—đó là trong kế hoạch.

Quyền lợi công nhân được bảo đảm, sản xuất khôi phục thậm chí tăng lên—đó cũng là thứ hắn muốn.

Nhưng cái bầu không khí kiểu quân sự hóa hoặc tôn giáo hóa đang được cố ý dựng lên khắp nơi là sao?

Màu xám đậm thống nhất, cờ khổng lồ phủ nửa tường, khẩu hiệu, nghi thức chào, chân dung, hành lang triển lãm… và ánh mắt gần như phát cuồng của dân chúng.

Thêm vài ngày nữa là quay được phim “ác ma trỗi dậy” luôn…

“…Ta đúng là tạo cái nghiệp gì vậy.

Hắn lẩm bẩm;

trong căn phòng quá yên tĩnh, quá sạch sẽ, tiếng nói nghe trống rỗng đến lạ.

“Ta chỉ muốn làm một phiên bản tăng cường của thanh tra lao động, tiện thể moi chút tiền… à không, là điều phối tài nguyên hợp lý… vậy mà nửa tháng không đến, chỗ này đã như bị một cái mod kỳ quặc phủ lên.

Hắn nhắm mắt, cảnh tượng ngoài phố lại lặp vòng trong đầu.

Tường xám đậm, cờ khổng lồ, dân chúng cuồng nhiệt, tiếng “vạn tuế” chỉnh tề.

“Đây là ‘Tổng nha Tài nguyên’ hay là ‘Hội huynh đệ Thánh Claude’?

Hắn che mặt.

“Lại còn ‘Thanh kiếm của Đế quốc, tấm khiên của dân chúng’… phía dưới có muốn khắc luôn ‘Vào Tổng nha ta, được trường sinh’ không?

Có muốn làm thêm nghi thức kết nạp, cả đám cùng đọc Cuộc đấu tranh của tôi… à nhầm!

Cẩm nang Sản xuất Hợp quy và Điều phối Tài nguyên của tôi chứ?

Hắn càng nghĩ càng thấy không ổn.

“Bầu không khí này, cái giọng điệu này, cái kiểu xám-đỏ phủ đầy phố… sao ta thấy quen mắt thế nhỉ?

Hắn gãi đầu;

vết thương bị kéo động, đau đến nhe răng.

“Tch—mẹ nó, nhớ ra rồi!

Hắn giật người ngồi thẳng, nhưng động tác mạnh quá lại làm vết thương nhói lên;

hắn hít ngược một hơi lạnh rồi đành từ từ dựa lại, ánh mắt đờ đẫn.

“Mẹ kiếp, đây chẳng phải… chẳng phải đúng phong cách mỹ thuật với bài bản tụ hội của cái thằng râu con đó à?

Quá chuẩn luôn, tông màu y hệt!

Bên kia là nền đỏ, vòng trắng, giữa có cái đen thui;

bên này cũng nền đỏ, vòng trắng, giữa có bánh răng cộng kiếm kích!

Bên kia hô ‘Heil Hitler’, bên này hô ‘Cố vấn các hạ vạn tuế’!

Bên kia cờ vạn tự phủ trời, bên này cờ bánh răng-kiếm kích cũng mẹ nó muốn dán kín tường!

“Không đúng!

Kịch bản không đúng!

Đệ Tam là chuyện sau khi Thế chiến I thua, kinh tế sụp, hiệp ước Versailles đè đến nghẹt thở, dân túy cực đoan nở rộ khắp nơi!

Giờ mới 1912!

Eisenbach lão cáo già còn đang tính vá víu con thuyền rách của Đế quốc kìa!

Cái đứa ngốc nhà ta… khụ, tiểu bệ hạ còn đang lăn tăn xem đặt tổng bộ Tổng nha ở trung tâm thành phố để phô uy quyền hay đặt ngoại ô cho dễ mở rộng nữa mà!

“Sao bên này đã sớm vào kịch bản Đệ Tam rồi?

Lại còn bản mod chế cháo!

Cờ là bản trẻ hóa, khẩu hiệu là bản trẻ hóa, đến cả quần chúng cuồng nhiệt cũng là ‘phiên bản giới hạn tiền Thế chiến I’…”

Claude thấy đầu đau như búa bổ.

“Còn Hitla nữa!

Adolf Hitla!

” Chỉ nghĩ tới cái tên ấy là hắn đã ê răng.

“Ta biết mà!

Ta biết ngay con bé này không phải loại đốt dầu đèn!

‘Dẫn dắt cảm xúc về đúng hướng’?

‘Chuyển hóa thành lòng trung thành và tinh thần cống hiến lớn hơn’ ư?

Ta tin mới lạ!

“Ta bảo cô ta làm tuyên truyền, là để phát tờ rơi, giải thích chính sách, dỗ công nhân bớt bức xúc!

Chứ đâu phải để cô ta biến thành triển lãm lưu động ‘Kinh thánh Tổng nha’ với ‘thánh tượng’!

“Lại còn ‘Thanh kiếm của Đế quốc, tấm khiên của dân chúng’… độ bệnh trung nhị bùng nổ thế này là cô ta chép ở đâu ra?

Bước tiếp theo có phải xuất bản Cuộc đời cố vấn của tôi rồi bán toàn quốc không?

Claude càng nghĩ càng ngồi không yên.

Không được, phải lập tức, ngay và luôn đi tìm cái “thiên tài tuyên truyền” kia hỏi cho ra nhẽ!

Cứ để cô ta tự do phát huy thế này, lần sau hắn tới tổng bộ, ngoài cửa có khi đã dựng tượng đồng 1:

1 của hắn?

Vào cửa có khi phải cúi chào ba cái trước chân dung?

Họp có khi phải hát hợp xướng “Đức quốc chí thượng” trước?

Claude “rầm” một tiếng đẩy cửa phòng làm việc mình ra, làm tên thị vệ đứng gác thẳng tắp ngoài cửa giật bắn.

“Cố vấn các hạ, ngài cần gì?

“Hitla!

” Claude nghiến răng, nặn ra cái tên ấy từ kẽ răng.

“Giờ cô ta ở đâu?

“Giờ này… cô Hitla thường ở văn phòng Ban Tuyên truyền, hoặc phòng họp nhỏ tầng ba.

Cần tôi mời cô ấy tới không?

“Không cần!

Ta tự đi ‘mời’!

Trên hành lang, mấy viên chức và kiểm tra viên gặp hắn liền dừng lại, ưỡn ngực ngẩng đầu, nắm tay phải “rầm” một cái nện vào ngực trái, chỉnh tề hô:

“Cố vấn các hạ!

Nếu là bình thường, Claude còn có thể gật đầu đáp lại;

nhưng giờ hắn còn tâm trạng đâu.

Hắn nhìn cũng không nhìn, chỉ giơ tay đè xuống:

“Lo việc của các người đi!

Mọi người nhìn nhau, không ai dám hỏi thêm, lập tức tản ra.

Chỉ là ánh mắt lo lắng của họ, cộng thêm cái thứ ánh sáng kiểu “các hạ vừa về đã siêng năng như vậy, cảm động quá” khiến khóe mắt Claude lại giật.

Văn phòng Ban Tuyên truyền ở cuối hành lang tầng ba.

Cửa khép hờ.

Claude hít sâu một hơi, tự nhủ:

“Ta là người văn minh, ta là cố vấn biết nói lý, không thể chấp với tiểu cô nương (tiểu cô nương lực sát thương còn hơn bom khinh khí)

, càng không thể chấp với tiểu cô nương nghi như đang cầm kịch bản nguy hiểm…” Rồi hắn đưa tay đẩy cửa.

Nắng chiều xuyên qua rèm sáo, cắt trong phòng thành những dải sáng tối xen kẽ.

Văn phòng rất gọn gàng.

Mấy cái bàn ghép lại, trên mặt chất đầy giấy tờ, bản thảo khẩu hiệu, truyền đơn in dầu, còn có mấy lá cờ “bánh răng-kiếm kích” cỡ nhỏ xếp gọn.

Sát tường dựng mấy giá vẽ phủ vải trắng, lờ mờ thấy đường viền khung tranh lớn.

Bức tường đối diện thì ghim một bản đồ Berlin và vùng quanh rất to, dùng ghim đỏ xanh cùng dây chỉ đánh dấu các địa điểm tập hợp, tuyến tuyên truyền, và “khu vực trọng điểm cần quan tâm”.

Ở góc phòng là một cái bàn tương đối tách biệt, phủ khăn trải màu xám đậm.

Adolf Hitla đang nằm sấp trên đó.

Nắng vừa khéo rọi lên nửa gò má và mái tóc sẫm xõa ra của cô.

Cô nhắm mắt, thở đều, hàng mi dài đổ bóng hình quạt;

cánh mũi theo nhịp thở khẽ động;

môi vô thức hơi bĩu.

Một tay làm gối, tay kia vẫn lỏng lẻo nắm một cây bút chì vẽ.

Cô ngủ rất say, thậm chí còn phát ra tiếng khịt mũi nho nhỏ như mèo con ngáy.

Không còn ánh mắt sắc và khát khao quá mức thường ngày, gương mặt còn vương chút non nớt ấy trong giấc ngủ trông yên tĩnh lạ thường, thậm chí… có phần mong manh.

Toàn bộ cơn giận và câu hỏi của Claude, vào khoảnh khắc nhìn thấy cảnh này, bỗng như xì mất quá nửa.

Hắn đứng ở cửa, tiến cũng không xong, lùi cũng không xong.

Nổi nóng?

Với một cô gái trẻ đang gục bàn ngủ ngon—có lẽ đã thức mấy đêm liền vì “đại nghiệp tuyên truyền”?

Hơi thiếu nhân đạo.

Quay đầu đi luôn?

Vậy thì tới đây làm gì?

Ngoài kia cả phố xám-đỏ, trong kia chân dung khổng lồ… không hỏi cho rõ thì sao nuốt trôi?

Đúng lúc hắn do dự mấy giây, có lẽ vì tiếng đẩy cửa, hàng mi của Hitla rung nhẹ.

Rồi cô đột ngột mở mắt.

Đôi mắt xám xanh vừa tỉnh còn mơ hồ như phủ sương, tiêu cự tán loạn.

Nhưng ngay giây sau, khi ánh nhìn bắt được người đứng ngược sáng ngoài cửa—mặc đồng phục cố vấn, mặt mày có vẻ không mấy vui—thì…

“!

Thời gian như đông cứng đúng 0, 1 giây.

Cô “bật” một cái khỏi ghế!

Động tác mạnh đến mức hất đổ ghế;

chân ghế cà xuống sàn phát ra tiếng “két” chói tai.

Nhưng cô chẳng thèm ngó cái ghế bị lật.

Trong khoảnh khắc đứng thẳng, toàn thân cô căng như dây đàn, hai chân khép lại.

Rồi cô nắm tay phải, thực hiện một động tác đấm ngực cực kỳ tiêu chuẩn.

“Hi!

Cố vấn các hạ!

Toàn bộ động tác trơn tru như nước chảy mây trôi, liền mạch một hơi, tổng thời gian không quá hai giây—đầy sức mạnh, đầy nghi thức, và một thứ… thành kính pha cuồng nhiệt khiến người ta tê da đầu.

Claude:

“…”

Hắn há miệng, phát hiện mình nhất thời câm luôn.

Hắn đã tưởng tượng ra rất nhiều cảnh gặp mặt.

Hitla có thể hoảng, có thể biện bạch, có thể tranh công, thậm chí có thể tiếp tục dùng mớ lý luận “vì Tổng nha vì Đế quốc” để thuyết phục hắn.

Nhưng hắn tuyệt đối không ngờ mở đầu lại là cái này.

Claude đứng đờ ra, hẳn ba giây.

Câu chất vấn hắn ủ nóng cả nửa ngày, kẹp gươm kẹp súng, bị cái “Hi!

Cố vấn các hạ!

” chặn ngang, nghẹn đến tức ngực.

Hắn nhìn cô gái trẻ trước mặt—vẫn giữ dáng chào tiêu chuẩn, ánh mắt sáng rực, như đang chờ được kiểm tra.

Nắng rơi lên tóc cô, ánh lên một chút đỏ sẫm;

gương mặt vừa ngủ dậy còn ửng đỏ nay viết đầy “kích động”, “sùng kính”, và phấn khích.

“Hi…” Claude vô thức lặp lại một tiếng, rồi đột ngột phản ứng:

hi cái quái gì!

“Dừng!

Dừng lại!

Đứng cho nghiêm!

Bỏ tay xuống!

(Hi cái đầu cô ấy… hi hi hi…)

Hitla lập tức hạ tay, nhưng người vẫn đứng thẳng tắp, mắt nhìn hắn không chớp, như đang chờ chỉ thị tiếp theo.

Cái ghế đổ ngay dưới chân, cô chẳng buồn liếc.

Claude xoa thái dương đang giật giật, bước vào phòng, khép cửa sau lưng.

Hắn đi đến trước mặt Hitla, cố để giọng nghe bình tĩnh, lý trí, xứng dáng một cố vấn.

“Hitla, ta vừa từ ngoài vào.

Ta đã thấy… rất nhiều thay đổi.

” Hắn chọn chữ cẩn thận, cố không để mình trông như đang kéo quân tới hỏi tội—dù trong lòng đúng là đang hỏi tội.

“Vâng, Cố vấn các hạ!

Trong thời gian ngài anh dũng bị thương, vì phúc lợi Đế quốc và dân chúng mà phấn đấu, Ban Tuyên truyền chúng tôi dưới sự lãnh đạo của đại úy Hertzl và sự ủng hộ của toàn thể đồng liêu, đã làm một số công việc cần thiết để ổn định lòng người, khích lệ sĩ khí, gom lại đồng thuận, chuyển hóa sự quan tâm của mọi người dành cho ngài và lòng trung thành dành cho sự nghiệp Đế quốc thành hành động và bầu không khí cụ thể, có thể nhìn thấy!

Claude nhìn cô, cảm giác như một quyền đấm trúng bông.

Hắn quyết định đi thẳng:

“Cờ.

Ngoài phố cứ mười mét một lá, to như thế.

Rồi tường—đồng loạt xám đậm.

Rồi chân dung trong tòa nhà, khẩu hiệu.

Rồi… cái động tác này, với cái kiểu xưng hô… ‘hi’.

Tất cả đều là chủ ý của cô?

“Vâng, Cố vấn các hạ!

” Hitla nhận ngay không do dự.

“Biểu tượng thị giác và nghi thức là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để tạo đồng nhất tập thể, tăng cường kỷ luật, và xây dựng ký ức chung!

Tông màu cùng cờ thống nhất giúp người ta liếc một cái là nhận ra đây là địa bàn của Tổng nha, từ đó sinh ra cảm giác thuộc về và tự hào!

“Chân dung ngài và trưng bày công tích là để mọi người luôn nhớ:

ai đang dẫn dắt chúng ta tiến về trước, ai đang vì chúng ta mà đổ máu hy sinh!

Còn động tác chào và cách xưng hô là để đơn giản hóa lễ nghi, tăng cường nhận diện nội bộ, thể hiện tinh thần và hiệu suất đặc thù của Tổng nha!

Cô nói rành rọt, câu nào cũng “có lý có cứ”, đều vì “Tổng nha tốt”, vì “sự nghiệp tốt”.

Claude thấy một trận bất lực.

Hắn thử đổi góc:

“Hitla, ta hiểu ý cô muốn nâng sĩ khí.

Nhưng Tổng nha là cơ quan hành chính, là bộ phận chấp pháp.

Uy quyền của chúng ta nên xây trên nền tảng làm việc theo pháp luật, chấp pháp công chính, thật sự cải thiện đời sống dân chúng—chứ không phải dựa vào… mấy hình thức bên ngoài này, và sự… tuyên truyền quá mức về cá nhân.

Hắn cố tránh không nói thẳng “sùng bái cá nhân”, diễn đạt vòng vo đi một chút.

“Vâng, Cố vấn các hạ, ngài nói đúng!

Uy quyền chân chính bắt rễ trong lòng người, đến từ thành tích!

Vì vậy mọi công việc của Ban Tuyên truyền đều xoay sát quanh thành quả thực tế của Tổng nha!

Chúng tôi tuyên truyền việc ngài dẫn Đội Kiểm tra đánh gian thương, truy hồi tiền lương bị nợ;

tuyên truyền nhà máy chúng ta tiếp quản tăng hiệu suất, cải thiện đãi ngộ;

tuyên truyền sự tín nhiệm và ủng hộ của bệ hạ đối với Tổng nha!

“Những lá cờ, màu sắc, chân dung này chỉ là đem những công tích chân thực ấy cùng sự lãnh đạo vĩ đại biểu đạt theo một cách trực quan, dễ lan tỏa hơn—để mỗi người, dù là công nhân mù chữ, cũng nhìn thấy được, cảm nhận được!

“Chúng tôi không làm hình thức chủ nghĩa rỗng tuếch, Cố vấn các hạ!

Chúng tôi đang dựng một ‘nền móng hình tượng’ vững chắc để tất cả mọi người đều có thể ngước nhìn và đi theo—cho công tích rực rỡ của Tổng nha, và hình tượng huy hoàng của ngài!

Claude:

“…”

Hắn cảm giác đường suy nghĩ của mình đang bị kéo lệch.

Logic của đối phương tự khép kín, hơn nữa còn khéo léo diễn giải “khuyên nhủ” của hắn thành lời khẳng định rằng tuyên truyền “phải bám sát thực tế”.

“Ý ta là, ” hắn buộc phải nói thẳng hơn, “chúng ta không cần đẩy cá nhân ta lên một… vị trí quá cao.

Tổng nha là cơ quan của bệ hạ, là thành quả của nỗ lực tập thể.

Quá tập trung vào ta có thể khiến người ta quên mục tiêu thật sự của chúng ta, cũng có thể… mang lại hiểu lầm và rủi ro không cần thiết.

Sùng bái cá nhân quá mong manh;

kiểu tập trung như vậy là không cần thiết.

Hắn chỉ ra nguy hiểm của sùng bái cá nhân, hy vọng cô nghe hiểu.

“Tôi hoàn toàn hiểu lo lắng của ngài, Cố vấn các hạ!

” Mắt Hitla sáng hơn, như thể càng thấy Cố vấn các hạ nghĩ sâu tính xa, đúng là nhìn xa trông rộng.

“Ngài lo sự tập trung quá mức sẽ sinh kiêu ngạo tự mãn, hoặc tạo cái cớ để kẻ địch công kích?

Xin ngài yên tâm!

Chúng tôi rất chú ý giữ chừng mực!

“Thứ chúng tôi tuyên truyền chưa bao giờ là ‘Claude Bauer’ với tư cách một cá nhân, mà là ‘Cố vấn các hạ’ với tư cách một ký hiệu—ký hiệu này đại diện ý chí bệ hạ, đại diện sức mạnh cải cách của Đế quốc, đại diện cuộc đấu tranh kiên quyết với tham nhũng và bất công, đại diện sự quan tâm sâu sắc tới tầng đáy dân chúng!

Ký hiệu này vượt lên trên cá nhân, là thiêng liêng, là hóa thân của ‘tiền phong’ và ‘người cầm cờ’ mà dân tộc Đức trong thời khắc lịch sử then chốt hiện nay cần có!

“Chúng tôi xây dựng ngài thành ký hiệu ấy chính là để làm mờ rủi ro do cá nhân mang lại;

để mọi vinh dự, lòng trung thành, thậm chí cả công kích có thể có, đều bị hút về ký hiệu này, từ đó bảo vệ chính bản thân ngài tốt hơn, cũng để hội tụ lực lượng tập trung, hiệu quả hơn, đẩy sự nghiệp của chúng ta tiến lên!

Claude nghe đến há hốc.

Logic này… cũng bẻ được à?

Nghĩa là làm sùng bái cá nhân là để bảo vệ ta?

Vì sự nghiệp?

Không phải… ai đời tự tẩy não mình như vậy?

Chẳng phải tẩy não người ta sùng mình sao?

Cái gì gọi là tẩy não mình đi sùng người khác?

Hắn thử vớt vát lần cuối:

“Nhưng thống nhất tông màu, động tác, khẩu hiệu… có khiến người ta thấy… quá giống quân đội không?

Hoặc giống một tổ chức… quá chặt chẽ?

Dù sao chúng ta cũng là cơ quan dân sự (cũng không hẳn)

và chấp pháp.

“Chính là thứ chúng ta cần, Cố vấn các hạ!

” Hitla nói không do dự.

“Chúng ta đối mặt là một cuộc chiến không khói súng!

Kẻ địch là tư bản tham lam, quan liêu tham nhũng, bọn đầu cơ xảo quyệt, cùng những con mọt tư tưởng đang muốn chia rẽ Đế quốc!

Tổ chức lỏng lẻo, bản sắc mơ hồ, không thể thắng cuộc chiến này!

“Tổng nha nhất định phải là một ‘đội ngũ’ kỷ luật nghiêm minh, mục tiêu rõ ràng, ý chí thống nhất!

Nhận diện và nghi thức thống nhất là bước đầu nuôi dưỡng kỷ luật và cảm giác thuộc về!

Nó giúp mỗi thành viên hiểu rõ ‘chúng ta là ai’, ‘chúng ta vì ai mà chiến đấu’, ‘chúng ta theo ai’!

Nó kích phát tiềm năng và tinh thần hy sinh lớn nhất!

“Hơn nữa, ngài nhìn xem, ” cô chỉ ra ngoài cửa sổ, “dân chúng cần cờ, cần thần tượng, cần một cách đơn giản trực tiếp để bày tỏ ủng hộ và tìm ra phương hướng.

Chúng ta cho họ những thứ đó!

Họ dùng tiếng hoan hô, dùng hành động chứng minh đây là thứ họ cần!

Nó giúp chúng ta và dân chúng thiết lập một sợi dây ràng buộc bằng máu thịt, khó có thể phá vỡ!

Claude hoàn toàn hết lời.

Hắn phát hiện mình bất kể từ góc nào muốn “sửa”, cũng sẽ bị cô dùng một cách “vĩ đại hơn”, “đúng đắn hơn”, “hợp logic hơn” mà “diễn giải” và “thăng hoa”;

cuối cùng, ngược lại biến thành “luận chứng hợp lý” và “ý nghĩa sâu xa” cho mọi thứ cô làm.

Hắn nói đến khô cả cổ:

“đừng làm sùng bái cá nhân”, “phải lý trí”, “phải tập trung vào sự nghiệp”… đến tai cô, toàn bộ đều bị dịch thành:

“Cố vấn các hạ đúng là khiêm tốn, lúc nào cũng cảnh giác kiêu ngạo tự mãn!

“Cố vấn các hạ nghĩ chu toàn thật, ngay cả đòn công kích có thể có của kẻ địch cũng dự liệu trước!

“Cố vấn các hạ nhìn xa trông rộng, đã nhìn ra sự nghiệp của chúng ta là một cuộc chiến vĩ đại cần kỷ luật cao độ và tư tưởng thống nhất!

“Cố vấn các hạ lo cho dân chúng, biết dân chúng cần cờ và người dẫn đường!

Mỗi câu “khuyên” đều thành nhiên liệu làm lửa sùng bái trong mắt cô bùng mạnh hơn.

Cô chẳng những không thấy mình có vấn đề, trái lại còn thấy Cố vấn các hạ nhìn thấu được-mất “tầng sâu”, thật quá sáng suốt, quá sâu sắc, quá ghê gớm.

Mình còn chưa đủ, phải tiếp tục nỗ lực, phải xây dựng và giữ gìn “Cố vấn các hạ” như một ký hiệu thiêng liêng cho tốt hơn!

Claude nhìn đôi mắt sáng rực vì kích động và “được thấu hiểu” ấy;

trong đó viết đầy niềm tin kiểu “tôi hiểu ngài, tôi đang thi hành ý chí sâu nhất của ngài, tôi sẽ làm tốt hơn nữa”.

Hơi quái dị rồi…

Đây không phải giao tiếp kém.

Đây là sai lệch ở tầng nhận thức, là méo một chiều.

Tín hiệu hắn phát ra, qua hệ thống tiếp nhận đã bị lý tưởng cực đoan và niềm tin cuồng nhiệt của cô tái cấu trúc, sẽ tự động “dịch” thành một thứ hoàn toàn khác:

đẹp hơn, lớn hơn, và cực đoan hơn.

Không thể thuyết phục một tín đồ đừng sùng bái thần của hắn—nhất là khi tín đồ ấy tin rằng mọi thứ mình làm chính là hiện thân của “ý chí sâu nhất, không tiện nói” của vị thần.

Claude bỏ cuộc.

Hắn biết nói tiếp cũng chỉ làm mình nhức đầu hơn, làm cô “giác ngộ” hơn, sẽ không có kết quả nào khác.

“Được rồi, ta biết.

” Hắn bất lực phẩy tay, ánh mắt lướt qua giá vẽ, khẩu hiệu, bản đồ.

“Cô… cứ tiếp tục làm việc đi.

Chú ý… chú ý sức khỏe, đừng thức quá khuya.

” Câu cuối là thật lòng—nhìn dáng ngủ vừa nãy, chắc cô thức khuya không ít.

“Vâng!

Cố vấn các hạ!

Cảm ơn ngài quan tâm!

Xin ngài yên tâm dưỡng thương!

Ban Tuyên truyền nhất định sẽ tiếp tục cố gắng, không phụ sự tin tưởng và kỳ vọng của ngài!

Chúng tôi sẽ dùng mọi cách để cắm ‘cờ Cố vấn các hạ’ khắp mọi ngóc ngách của nước Đức!

Để ánh sáng của Thanh kiếm Đế quốc soi rọi mọi góc tối!

Để Tấm khiên của dân chúng che chở mọi linh hồn Đức cần cù thiện lương!

“…”

Claude lặng lẽ xoay người, kéo cửa bước ra.

Hắn đứng ngoài hành lang, tựa lưng vào bức tường lạnh, thở dài một hơi thật dài.

Ngực lại âm ỉ đau.

Không biết là vết thương đau, hay đầu óc đau.

Hắn ý thức được:

“lý luận” với Hitla là vô dụng.

Cô đã hình thành một thế giới quan tự khép kín, đầy sứ mệnh.

Bất cứ lời nào từ hắn—dù có vẻ phủ định hay nghi ngờ—đều sẽ bị hệ thống nhận thức của cô tự động chuyển thành “khẳng định sâu hơn” và “chỉ thị cần thực hiện mạnh tay hơn”.

Đây là một kiểu “vòng kín” tư tưởng, người ngoài khó chen vào—nói thẳng ra là:

con bé ngốc này hiện giờ đúng kiểu cứng đầu bít cả hai đầu, nói gãy lưỡi cũng không nghe.

Ra lệnh cứng, cấm thẳng tay?

Có thể.

Với uy quyền hiện tại của hắn và sự phục tùng tuyệt đối của Hertzl, hắn hoàn toàn có thể ký một tờ lệnh:

tháo cờ thừa, cấm động tác và cách xưng hô đặc biệt, gỡ chân dung khổ lớn của hắn.

Nhưng làm thế sẽ phát sinh vài vấn đề:

Thứ nhất, đả kích sĩ khí và sức gắn kết.

Không thể phủ nhận, mớ “đồ nghề” của Hitla trong nội bộ Tổng nha và một phần dân chúng quả thực đã nâng sĩ khí, tăng sự đồng lòng.

Sau biến động, một hệ thống ký hiệu đơn giản trực tiếp như vậy đã cho người ta chỗ gửi gắm tinh thần và kim chỉ nam hành động.

Tháo dỡ thô bạo rất có thể khiến cấp cơ sở không hiểu, thất vọng, thậm chí phản ứng ngược.

Thứ hai, làm gay gắt mâu thuẫn với Hitla và nhóm người ủng hộ cô.

Hitla hiện có một nhóm người ủng hộ kiên định.

Ép xuống bằng cưỡng chế có thể đẩy cô sang phía đối lập, thậm chí gây chia rẽ ngay trong Tổng nha.

Giờ cô chỉ là “sùng bái quá mức”;

nếu bị dồn vào góc, trời biết sẽ biến thành thứ cực đoan hơn gì.

Thứ ba, lãng phí “thế năng”.

Cơn cuồng nhiệt và sự đồng lòng tập thể bị khuấy lên này, dù là con dao hai lưỡi, rốt cuộc vẫn là một khối “thế năng” mạnh.

Phủ định và đàn áp hoàn toàn đồng nghĩa vứt bỏ năng lượng ấy, thậm chí khiến nó đổi hướng thành sức phá hoại.

Thứ tư, Teo-lin có thể không vui.

Con bé kia giờ đang ở giai đoạn hưng phấn kiểu “cố vấn của trẫm là lợi hại nhất”, đối với “Tổng nha” phồn thịnh và cảnh dân chúng “yêu mến” Claude thì vui vẻ nhìn.

Hắn đột nhiên hạ lệnh tháo cờ gỡ tranh có thể khiến nàng khó hiểu, thậm chí bực, cho rằng hắn “phụ lòng nhiệt tình của dân chúng” hoặc “cố tình xa cách”.

Bít không bằng khơi, cấm không bằng dẫn.

Đã lỡ có lửa bùng lên, dập đi có thể nổ;

vậy thì chi bằng nghĩ cách dẫn lửa.

Hoặc… ngay cạnh đống lửa cũ, nhóm thêm một đống lửa khác “lành” hơn, dễ kiểm soát hơn:

phân tán sự chú ý, thậm chí dùng nhiệt và ánh của lửa mới để bao trùm, chuyển hóa lửa cũ.

Nguy hiểm của sùng bái cá nhân nằm ở tính mù quáng, phi lý, và sự lệ thuộc tuyệt đối vào một cá nhân cụ thể.

Một khi người đó phạm sai lầm, thất thế hoặc chết đi, cả hệ thống sùng bái sẽ sụp, hoặc biến dị đáng sợ.

Hơn nữa, sùng bái cá nhân cực dễ trượt sang bài ngoại, chuyên chế, và gông xiềng tư tưởng.

Vậy thì, có thể nào chuyển thứ sùng bái ấy—từ việc mù quáng chạy theo một cá nhân “Claude Bauer”—sang sự đồng thuận đối với một bộ “lý niệm”, “phương pháp”, hay “hệ thống lý luận”?

Dù “sùng bái lý luận” cũng có thể dẫn đến giáo điều và cứng hóa, nhưng so với sùng bái cá nhân, ít nhất nó có vài chỗ lợi:

Lý luận không phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, sinh mệnh chính trị, hay vết tì đạo đức của một cá nhân.

Chỉ cần bản thân lý luận có sức hút, nó có thể liên tục gom người về cùng một hướng.

Lý luận có thể được thảo luận, hoàn thiện, phát triển;

có một không gian nhất định để sửa sai và cập nhật.

Một bộ lý luận có thể giải thích hiện trạng, chỉ ra vấn đề, đưa ra phương án, so với việc đơn thuần sùng bái một cá nhân, càng có thể cho dân chúng đang mơ hồ một trụ cột tinh thần và chỉ dẫn hành động.

Còn hắn có thể hơi rời khỏi trung tâm sùng bái, đứng ở vị trí “người đề xuất lý luận” hoặc “người thực hành hàng đầu”:

vừa lợi dụng uy tín để phổ biến lý niệm, vừa giảm rủi ro trực diện kiểu “thần tượng sụp đổ”, cũng dễ hơn cho việc điều chỉnh chính sách cần thiết, thậm chí đổi hướng trong tương lai.

Ra sách.

Ý nghĩ ấy vừa lóe lên đã nhanh chóng cắm rễ, lớn lên, lan tràn trong đầu Claude.

Viết một cuốn sổ tay… không, một cuốn sách.

Nội dung không phải tự truyện, không phải tuyển tập công trạng, mà là trình bày có hệ thống nền tảng lý luận cho sự tồn tại của Tổng nha, nguyên tắc hành động, mục tiêu cốt lõi, cùng triển vọng tương lai.

Lý luận là thứ có thể thảo luận—có hệ thống, có lý trí.

Dù vẫn có nguy cơ đóng kín, nhưng vẫn còn cơ hội giải thích, vẫn còn cơ hội sửa.

Dù sao hiện tại hắn đã trở về;

quyền “giải thích” của Tổng nha đã quay về tay hắn.

Mấy chuyện có thì có, không thì không này… chỉ có thể từ từ giải thích thôi.

Bình luận


Không có bình luận.

Cấu hình

Báo cáo

Bình luận

Đang tải...

Bạn cần đăng nhập để bình luận.

Đăng nhập